Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?

Anlaşmalı Boşanma Davası Açma Şartları Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için kanunun öngördüğü bazı şartların sağlanması zorunludur. Bu şartlar şu şekildedir:

1. 1 Yıllık Evlilik Süresi: Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) ilgili maddesi gereği anlaşmalı boşanma davası açabilmek için taraflar arasındaki evlilik bağının en az bir yıl sürmüş olması gerekmektedir. Bir yıldan daha kısa süren evlilikler için anlaşmalı boşanma davası açmak kanunen mümkün değildir.
2. Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılmış Olması: Evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının kabul edilmesi için tarafların ya beraber mahkemeye başvurmuş olmaları ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmiş olması gereklidir. Bu durum sağlandığı takdirde, taraflar arasındaki evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu kabul edilir.
3. Tarafların Anlaşmaya Varması: Boşanma ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda tarafların tam bir anlaşmaya varmış olması gerekmektedir. Profesyonelce hazırlanacak anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın mali sonuçlarını ve çocukların durumunu düzenlemelidir.
4. Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Hazırlanması: Taraflar arasındaki anlaşma, yazılı bir protokol halinde mahkemeye sunulmalıdır. Bu protokol, anlaşmalı boşanma sürecinin en

önemli belgelerinden biridir. Çünkü değinildiği üzere bu belgede boşanmanın mali sonuçları ve velayet düzenlenmektedir.

5. Tarafların Mahkemeye Bizzat Katılımı: İlgili düzenlemede, boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerektiği belirtilmektedir. Dolayısıyla, anlaşmalı boşanma davası açacak tarafların bizzat duruşmaya katılmaları gerekmektedir.
6. Hâkimin Boşanma Protokolünü Uygun Bulması: Anlaşmalı boşanma davası için aranan son şart madde metninde de geçtiği üzere boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemenin (anlaşmalı boşanma protokolünün) hâkim tarafından uygun bulunmasıdır. Ancak her protokol uygun Bu konuda Medeni Kanun hakime takdir yetkisi tanımaktadır. Hakim özellikle çocukları ilgilendiren protokol hükümlerini kabul etmeyebilir. İşte bu nedenlerden dolayı bu protokollerin bir uzman gözetimi altında hazırlanması önem arz etmektedir.

Bu şartlar sağlandıktan sonra, taraflar anlaşmalı boşanma davası açabilir ve boşanma sürecini hızlı bir şekilde nihayete erdirebilirler. Yazımızın aşağıdaki kısmında, anlaşmalı boşanma sürecinin nasıl ilerlediğine ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken hususları inceleyeceğiz.

Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci

Anlaşmalı boşanma davası açmak isteyen taraflar, süreci belirli hukuki adımları izleyerek yürütmelidirler. Bu adımların doğru bir şekilde takip edilmesi sürecin hızlı ve problemsiz ilerlemesini sağlayacaktır.

1.  Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Hazırlanması

Anlaşmalı boşanma sürecinin ilk adımı, taraflar arasındaki anlaşmanın yazılı hale getirilmesidir. Bu amaçla, bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır. Bu protokol, tarafların boşanma, mal paylaşımı, nafaka ve velayet gibi konular üzerinde anlaştıklarını belgeleyen yazılı bir belgedir. Protokolde yer alan hükümler, tarafların karşılıklı rızaları ve anlaşmalarıyla belirlenir ve mahkemeye sunulur. Protokol, hâkim tarafından incelenir ve kabul edildiği takdirde boşanma kararı verilir. Ancak değinildiği üzere kanun koyucu tarafından hakime geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır. Hakim uygun bulmadığı protokol maddelerini kabul etmeyecektir. Çocukları ilgilendiren maddeler özellikle incelenecektir. Kısacası, anlaşmalı boşanma protokolü her ne kadar tarafların serbest iradeleriyle belirleniyor olsa da nafakalar, velayet, mal paylaşımı gibi konularda gerekli hukuki düzenlemeleri bilmek ve bu düzenlemelere uygun bir anlaşma yapmak gerekmektedir. Bu nedenlerden dolayı söz konusu protokolün muhakkak bir uzman avukat gözetiminde imzalanması oldukça önemlidir. Bu şekilde hakimin itiraz etmesi ve yargılama sürecinin uzamasının da önüne geçilecektir.

Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması sırasında dikkat edilmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:

• Protokol, tarafların gerçek iradelerini yansıtmalı ve her iki tarafın da imzalarını içermelidir.
• Mal paylaşımı, nafaka ve velayet konularında varılan anlaşma açık bir şekilde protokole yazılmalıdır.
• Protokol, boşanma kararından sonra taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık çıkması ihtimalini en aza indirecek şekilde hazırlanmalıdır.

2.  Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Sunulması

Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlandıktan sonra, taraflar boşanma taleplerini ve protokolde yer alan anlaşma hükümlerini içeren bir dava dilekçesi hazırlar. Bu dilekçe, tarafların anlaşmalı boşanma taleplerini mahkemeye bildiren resmi bir belge niteliğindedir. Bu dilekçe Aile Mahkemesi’ne sunulur.

Dilekçenin doğru ve eksiksiz bir şekilde hazırlanması, boşanma sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu noktada, söz konusu dilekçenin bir avukat tarafından hazırlanması tavsiye edilir. Dava dilekçesinde yer alması gereken bazı temel bilgiler şu şekildedir:

• Tarafların kimlik bilgileri,
• Evlilik süresi ve boşanma talebinin gerekçesi,
• Anlaşmalı boşanma protokolüne yapılan atıf ve ilgili protokol hükümleri.

3.  Mahkemeye Başvuru ve Duruşma Gününün Alınması

Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için hazırlanan dilekçe ve protokol, Aile Mahkemesi’ne sunulur ve davanın kaydı yapılır. Mahkeme, tarafların duruşmaya bizzat katılmaları için bir tarih belirler. Anlaşmalı boşanma davalarında duruşma günü genellikle kısa bir süre sonrasına verilir ve tarafların baştan anlaşmış olmaları nedeniyle yargılama süreci de hızlı bir şekilde sonuçlanır.

4.  Duruşma ve Hâkimin Kararı

Mahkemenin belirlediği duruşma gününde, taraflar bizzat mahkemeye katılmak ve boşanma taleplerini hâkime bizzat beyan etmek zorundadırlar. Hâkim, tarafların boşanma protokolünde yer alan anlaşma hükümleri hususunda özgür iradeleriyle karar verip vermedikleri konusunda emin olmak ister. Taraflar, boşanma taleplerini ve protokol hükümlerini kabul ettiklerini bizzat ifade ettikten sonra, hâkim protokolü inceleyerek karara bağlar.

Eğer hâkim, protokol hükümlerinin tarafların menfaatine uygun olduğuna ve tarafların gerçek iradelerini yansıttığına kanaat getirirse, boşanma kararını verecektir. Anlaşmalı boşanma davası, tarafların baştan anlaşmış olması nedeniyle genellikle tek duruşmada sonuçlanır.

5.  Kararın Kesinleşmesi ve Nüfus Kayıtlarına İşlenmesi

Mahkeme tarafından verilen boşanma kararı, taraflara tebliğ edilir ve yasal süre sonunda kesinleşir. Kesinleşen boşanma kararı, tarafların nüfus kayıtlarına işlenerek boşanma işlemine resmiyet kazandırılır. Anlaşmalı boşanma davalarında kararın kesinleşmesi, tarafların itiraz hakkı bulunmadığı için genellikle hızlı bir şekilde gerçekleşir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konularında varmış oldukları mutabakatı yazılı olarak ifade eden bir belgedir. Bu nedenle, protokol hazırlanırken dikkat edilmesi gereken birçok hukuki mesele bulunmaktadır. İşte anlaşmalı boşanma protokolünde dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şu şekildedir:

1.  Mal Paylaşımı

Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alması gereken en temel meselelerden biri mal paylaşımıdır. Evlilik birliği süresince edinilen malların nasıl paylaşılacağı, protokolde açık ve net bir şekilde belirtilmelidir. Mal paylaşımı, tarafların karşılıklı mutabakatı ile belirlenir ve protokolde belirtilen hükümler doğrultusunda gerçekleştirilir. Mal paylaşımında önem arz eden bazı noktalar şunlardır:

• Evlilik süresi içerisinde edinilen taşınmaz ve taşınır mallar, protokolde ayrıntılı olarak

• Mal paylaşımının taraflar arasında daha sonra sorun yaratmaması için, her iki tarafın hak ve yükümlülükleri net bir şekilde açıklanmalıdır.
• Evlilik birliği içerisinde doğan borçlardan sorumlu olmamak için bunu belirten özel bir madde yazılması gereklidir.

Bunlar gibi dikkat edilmesi gereken bir çok detay ve nokta bulunmaktadır. Taraflar anlaşmış olsalar bile çoğu kez hukuki düzenlemelerden habersiz oldukları için aslında istemedikleri sonuçlarla karşılaşabilmektedirler. Bu nedenler bu protokol düzenlenirken uzman bir avukattan hiç değilse hukuki danışmanlık alınması bu gibi sorunları en aza indirecektir.

2.  Velayet ve İştirak Nafakaları

Çocukların velayeti, anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenmesi gereken en önemli ve başlıca konulardan biridir. Taraflar, çocukların velayetinin kimde kalacağı konusunda anlaşmaya varılması ve bu anlaşmayı protokolde açıkça ifade etmesi gerekmektedir. Çocukların velayetini alan taraf, çocuğun bakım ve eğitimi ile ilgili bütün sorumlulukları üstlenir. Velayeti taraflar belirleseler de hakim bu konuda çocuğun menfaatini gözeterek karar verecektir.

Velayetin yanı sıra, çocukların bakım masraflarını karşılamak amacıyla iştirak nafakası da kararlaştırılabilir. İştirak nafakasının miktarı, tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir ve protokolde belirtilir. Velayet ve iştirak nafakası konusunda dikkat edilmesi gereken bazı hususlar şunlardır:

• Çocuğun velayetini alacak tarafın kim olduğu protokolde açıkça
• İştirak nafakasının miktarı, ödeme şekli ve süresi protokolde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3.  Yoksulluk Nafakası

Anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakasına yer verilebilir. Yoksulluk nafakası, boşanma sonrasında ekonomik olarak zor durumda kalacak eşe ödenen maddi bir destektir. Yoksulluk nafakasının miktarı ve ödeme süresi taraflar arasında belirlenir ve protokole yazılır. Nafaka konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Nafakanın miktarı, tarafların ekonomik durumuna göre belirlenmeli ve protokolde açıkça
• Nafakanın ödenme süresi, ödeme tarihi ve koşulları net bir şekilde ifade
• Belirlenen nafakanın ne kadar artacağı, hangi aralıklarla ödeneceği, hangi durumlarda kesileceği gibi hususlar ayrıntılı bir şekilde düzenlenmelidir.

4.  Tazminat Talepleri

Anlaşmalı boşanma protokolünde maddi ve/veya manevi tazminat taleplerine de yer verilebilir. Tazminat talepleri, boşanma nedeniyle maddi veya manevi zarara uğrayan eş tarafından talep edilebilir. Tazminat talebinin miktarı ve ödeme şekli, tarafların karşılıklı anlaşmasıyla belirlenir ve protokolde açıkça belirtilir. Ancak anlaşmalı boşanma durumunda kusur şartı aranmadığından, hâkim, tazminatla ilgili bir karar verirken kusur araştırması yapmayacaktır.

5.  Protokolün İmzalanması

Anlaşmalı boşanma protokolünün geçerli olabilmesi için her iki tarafın da protokolde imzalarının bulunması gerekir. Protokol, tarafların gerçek iradesini yansıtmalı ve Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) madde 30 ve davamı maddelerinde düzenlenen hallerin vuku bulmamış olması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Noktalar

Anlaşmalı boşanma davasında tarafların dikkat etmesi gereken diğer bazı noktalar şunlardır:

• Hâkimin Onayı: Hâkim, protokol hükümlerinin tarafların menfaatine uygun olup olmadığını inceleyecektir. Bu noktada özellikle çocuklar bakımından bir inceleme yapılacaktır. Velayetin hangi tarafta kalacağı belirlenirken hâkim tarafından çocuğun menfaati gözetilerek karar verilir. Türk hukukunda son dönemlerde kabul görmeye başlayan ve bazı yargı kararlarına da konu olan bir fikre göre, anlaşmalı boşanma davalarında tarafların karşılıklı anlaşmaları ve hâkimin de çocuğun menfaatini gözeterek durumu değerlendirmesi sonucunda ortak velayetin de mümkün olduğu görülmektedir. Hâkimin, protokolün taraflardan herhangi birinin menfaatine aykırı olduğuna kanaat getirmesi durumunda protokolde değişiklik yapma yetkisi bulunmaktadır. Ancak hâkim yaptığı değişiklikleri taraflara dayatamaz. Tarafların hâkim tarafından önerilen değişikleri kabul etmediği durumlarda davaya devam edilemez.
• Duruşmaya Bizzat Katılım: Tarafların duruşmaya bizzat katılmaları Duruşmaya katılmayan tarafın anlaşmalı boşanma talebi kabul edilmez.
• Kararın Kesinleşmesi: Mahkeme tarafından verilen boşanma kararı, yasal süre sonunda kesinleşir ve tarafların nüfus kayıtlarına işlenir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma davası, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda bir uzlaşmaya varabildikleri durumlarda tercih edilen bir boşanma türüdür. Sürecin hızlı ve sorunsuz bir şekilde ilerleyebilmesi için protokolün hukuka uygun olarak hazırlanması ve tarafların tüm adımları eksiksiz şekilde takip etmeleri önem arz etmektedir profesyonel destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.